Vào lớp 1, khi con sợ đi học, chậm hiểu, đừng vội trách bé

362

Bước vào lớp là khoảng thời gian trẻ phải  đối mặt với sự thay đổi môi trường rất lớn. Có nhiều trẻ chẳng thể thích ứng, mà gặp chướng ngại tâm lý, sợ hãi, tự ti và thậm chí bị chứng rối loạn học tập.

Đó là câu chuyện của bé Mi ở Đội Cấn, Hà Nội. Nhìn vào đôi mắt đen láy, giọng nói lanh lảnh của Mi, mọi người sẽ chẳng thể tin Mi là một cô bé bị cô giáo phê là chậm hiểu, không nhận biết được mặt chữ cái. Khi cô giáo giơ một chữ cái lên hỏi Mi, Mi sẽ co rúm người lại, bịt chặt tai, chui rúc xuống gầm bàn và hét lên “Con không biết đâu!”. Bố mẹ của Mi kể cô bé không như vậy khi học mẫu giáo. Ở trường mẫu giáo, Mi rất thích tham gia các hoạt động vui nhộn, nói năng lưu loát và lắp ghép rất nhanh. Mi còn múa đẹp và hát hay. Vì không muốn tạo cho con áp lực, bố mẹ Mi không dạy chữ cho cô bé mà đợi đến khi vào lớp 1.

Bước chân vào tiểu học, Mi cũng giống như các cô bé, cậu bé khác, hào hứng chuẩn bị đồ dùng học tập, nào bút, vở, sách, váy đồng phục. Nhưng chỉ sau một tuần, Mi mỗi lần chuẩn bị đi học là lại sợ hãi, khóc lóc, la hét không muốn đi. Nghe cô giáo nói tình hình học tập của con ở trường, bố mẹ Mi mới cuống cuồng thay nhau dạy con. Nhưng cô bé học trước quên sau, nhiều lần khiến bố mẹ cáu giận phải tìm cớ ra ngoài ban công, hay vào bếp uống nước để hạ hỏa. Nhiều hôm, đến tận 11 giờ, nhà Mi vẫn chong đèn học bài.

Nhiều trẻ tỏ ra sợ hãi, hoảng loạn khi học lớp 1. Ảnh minh họa

Không thể giúp con học bài, bố mẹ Mi đành thuê gia sư nhưng con mãi chẳng chịu tiến bộ. Chỉ khi bé Mi được đi trị liệu tâm lý,  bố mẹ mới biết bé bị rối loạn kỹ năng học tập.

Không chỉ có bé Mi, mà còn cả bé Minh Đức đang học ở một trường công ở quận Cầu Giấy cũng gặp tình cảnh tương tự. Vài hôm sau khai giảng, mẹ Đức đã được cô gọi tới phàn nàn rằng con học rất kém, không chịu ngồi yên. Có hôm, khi bố mẹ tới đón Đức, các bạn cậu bé còn hùa vào mách: ” Minh Đức hôm nay không thuộc bài bác ơi”, “Có chữ A mà bạn Đức cũng không biết”. Mẹ Minh Đức không thể ngờ vào lớp 1 con lại chật vật đến vậy. Con sợ học, đòi nghỉ. Mẹ Minh Đức vừa thường con, nhưng lại không thể để con ở nhà mãi.

Theo Thạc sĩ Lã Linh Nga, giám đốc Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng khoa học tâm lý – giáo dục (Hà Nội) cho biết, cũng như mấy năm trước, chỉ trong chưa đầy một tháng sau khai giảng lớp 1, trung tâm đã tiếp nhận nhiều trẻ gặp các bất ổn tâm lý khi mới đi học.

Rất nhiều trẻ phải đến trị liệu tâm lý sau khi đi học. Ảnh minh họa

Thời điểm chuyển trường, từ mẫu giáo bước vào lớp 1, rất nhiều trẻ gặp bỡ ngỡ. Nhưng đa số các em đều thích nghi rất nhanh, chỉ có một phần nhỏ trẻ là ngay từ đầu đã chịu nhiều áp lực tâm lý, kì vọng của bố mẹ, rơi vào tình trạng bất ổn, nhưng lại không được phát hiện kịp thời, nên vấn đề càng trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng tới sự phát triển và học tập của các em.

Nhiều trẻ cho dù rất nhanh nghẹn, hoạt bát những vẫn mắc phải những trở ngại tâm lý khi đi học.  Vào lớp 1, các bé phải ngồi một chỗ làm toán, viết bài. Đang được vui chơi, chăm sóc, lại phải chuyển sang môi trường học tập, có kỷ luật, nên nhiều em rơi vào trạng thái lo âu, hoảng sợ.

Nếu lúc này, bố mẹ càng gay gắt, càng ép buộc con học hành, thì con sẽ càng sợ hãi, càng khó tiếp thu. Như vậy, vấn đề không những không được giải quyết mà còn trở nên trầm trọng hơn. Nhiều trẻ bị cô giáo nói là hay cáu giận, cãi người lớn, học không tập trung, cô hỏi không chịu nói. Theo chuyên gia tâm lý thì đó chỉ là vì trẻ gặp vấn đề về khả năng học tập, sợ học, sợ đến lớp nên mới có phản ứng lại.

Bố mẹ cần lắng nghe trẻ chứ không nên đặt áp lực cho con. Ảnh minh họa

Giai đoạn chuyển từ mầm non sang lớp 1 là một bước ngoặt lớn của trẻ, bố mẹ cần phải chuẩn bị tâm lý và kĩ năng trước khi trẻ vào lớp 1. Trước bất kỳ một thay đổi nào, nếu trẻ được chuẩn bị tâm lý một cách tốt nhất, trẻ sẽ dễ dàng thích nghi. Các bậc phụ huynh nên định hướng cho con một số kỹ năng cơ bản như kỹ năng tập trung. Theo Tiến sĩ tâm lý Phạm Mạnh Hà, bố mẹ nên dành mỗi ngày 30 phút để chơi với trẻ một hoạt động nào đó, giúp trẻ có kỹ năng tập trung vào công việc, kiên trì với một việc gì đó, đây là cách giúp trẻ thích nghi với việc học tập.

Đối với những trẻ tỏ ra sợ hãi, hoảng loạn, không muốn đi học, bố mẹ cần tìm hiểu ra vấn đề cốt lõi, hướng con vào cách học riêng hiệu quả và nhẹ nhàng.  Bố mẹ không nên áp đặt việc học tập, gây áp lực cho con, không nên nạt trẻ như: “Con phải làm”, “Nếu không làm được sẽ bị ăn đòn” “Cô sẽ phạt”…sẽ khiến trẻ càng sợ hãi, chống đối bằng nhiều cách khác nhau. Khi thấy bé có biểu hiện lạ, bố mẹ cần dành thời gian tìm hiểu và đừng ngại tới nhờ chuyên gia để được hỗ trợ. Trong nhiều trường hợp, việc chuyển lớp, chuyển trường cho con là cần thiết để tìm ra môi trường và phương pháp giáo dục phụ hợp với con.

Chuyên gia Linh Nga cho biết, bố mẹ có thể chơi với trẻ, giúp trẻ giải tỏa tâm lý, căng thẳng trong một lĩnh vực nào đấy.

Bé Bông ở Hoàng Mai, Hà Nội là một cô bé nhanh nhẹn và nghịch ngợm nhưng vào lớp 1, em trở nên nhút nhát, hay khóc đòi nghỉ, không chịu ăn cơm trưa ở trường, và bị sụt cân. Bố mẹ đành phải đưa bé Bông tới nhờ chuyên gia trị liệu tâm lý. Sau đó, bé Bông đã trở về trường học lại và điều bất ngờ là em còn tự đăng ký tham gia cuộc thi đấu cờ vua ở trường. Bé Bông học cờ vua để giải tỏa căng thẳng và chỉ chơi cho vui nên bố mẹ bé không biết rằng chính cờ vua đã khiến bé Bông có lại được sự tự tin, thoải mái.

Quỳnh Nga (Tổng hợp)