Virus HPV: Nguyên nhân chính khiến 7 phụ nữ Việt tử vong mỗi ngày do ung thư cổ tử cung

56

95% phụ nữ Việt bị ung thư cổ tử cung là do virus u nhú ở người HPV (Human Papilloma Virus) gây ra. Cũng theo HPV Information Centre, thì mỗi ngày Việt Nam có thêm 7 phụ nữ tử vong do ung thư cổ tử cung và 14 ca mắc mới.

Virus HPV  là nguyên nhân chính gây ra ung thư cổ tử cung ở phụ nữ

Trong 25 loại ung thư thường gặp ở phụ nữ Việt, ung thư cổ tử cung phổ biến đứng thứ 4, sau ung thư vú, phổi và gan. Ước tính, mỗi năm Việt Nam có 5.146 người mắc và 2.423 ca tử vong vì bệnh.

95% trường hợp mắc ung thư cổ tử cung là do người bệnh nhiễm virus HPV trong nhiều năm (có thể tồn tại trong cơ thể hàng chục năm trước khi phát bệnh).

Hiện, các nhà khoa học phát hiện ra hơn 100 chủng HPV gây bệnh ở người. Trong đó, chủng HPV 16 là nguy hiểm nhất, chiếm gần 50% các trường hợp. Chủng HPV 18 xếp thứ 2, với 34%. Hai chủng HPV này có thể gây ra ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo ở nữ; ung thư dương vật ở nam; mụn cóc sinh dục (sùi mào gà), ung thư hầu họng, hậu môn ở cả 2 giới.

Những nguy hại của ung thư cổ tử cung

Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Võ Minh Tuấn – Phó chủ nhiệm Bộ môn Sản phụ khoa, Đại học Y Dược TP HCM cho biết, ung thư cổ tử cung ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe, công việc và cuộc sống vợ chồng.

Ung thư cổ tử cung sẽ trực tiếp dẫn đến đau phần bụng và khoang chậu, chảy máu âm đạo hoặc ra dịch có mùi hôi. Ngoài ra có thể dẫn đến rò bàng quang âm đạo.

Ung thư cổ tử cung có thể tước đi thiên chức làm mẹ của phụ nữ.

Tử cung nằm ở phần bụng của nữ giới, là cơ quan nằm ở khoảng không giữa bàng quang và trực tràng, mà cổ tử cung là bộ phận khá nhỏ ở phần dưới tử cung. Đầu mở của cổ tử cung thông với âm đạo, chức năng của nó là đường thông của kinh nguyệt chảy ra và cũng là rào chắn vi sinh vật âm đạo và không khí đi vào tử cung, ngoài ra còn cơ thể chống lại những phản ứng viêm nhiễm do kích thích khi sinh hoạt tình dục. Ung thư cổ tử cung sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt về sinh lý bình thường của nữ giới, dẫn đến việc sinh hoạt vợ chồng gặp khó khăn.

Ung thư cổ tử cung gây tổn thương lớn đến tử cung, tử cung là nơi tinh trùng và trứng phát triển, trong quá trình điều trị, bệnh nhân ung thư cổ tử cung do nhiều nguyên nhân mà bắt buộc phải cắt bỏ tử cung để bảo toàn tính mạng, điều này nhìn từ một mặt khác đã vô tình tước bỏ quyền làm mẹ của người phụ nữ, khiến cho nhiều bạn nữ phải chịu tâm lý bất an.

Cách phòng tránh và điều trị

Để phòng ung thư cổ tử cung, phụ nữ nên tiêm vacxin ngừa các chủng virus HPV.

Để phòng bệnh, nữ giới trong độ tuổi 9-26, dù đã quan hệ tình dục hay chưa, đều có thể tiêm vắc-xin ngừa các chủng virus HPV nguy cơ cao. Sau độ tuổi này, nên có đời sống tình dục an toàn; kiểm tra phụ khoa định kỳ; làm xét nghiệm PAP thường niên hoặc hai năm một lần.

Về điều trị ung thư cổ tử cung, tùy từng loại bệnh, giai đoạn bệnh, sức khỏe người bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định những phương pháp phù hợp:

  1. Phẫu thuật:

Có ba loại phẫu thuật ung thư cổ tử cung bao gồm:

– Cắt bỏ cổ tử cung, một phần trên của âm đạo, giữ nguyên tử cung. Phương pháp này thường áp dụng cho những trường hợp được chẩn đoán ở giai đoạn rất sớm và thường được khuyến khích sử dụng cho phụ nữ muốn bảo toàn khả năng sinh sản. So với cắt bỏ tử cung hoặc phẫu thuật vùng chậu, ưu điểm của phương pháp này là tử cung vẫn còn nguyên vẹn, nghĩa là bạn vẫn có thể có con.

– Cắt bỏ tử cung: Tùy vào giai đoạn của ung thư, đôi khi có thể cần loại bỏ cả buồng trứng và ống dẫn trứng. Phương pháp này cũng được sử dụng cho ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm, thường kết hợp xạ trị sau phẫu thuật để ngăn ngừa ung thư tái phát.

– Phẫu thuật vùng chậu: loại bỏ cổ tử cung, âm đạo, tử cung, bàng quang, buồng trứng, ống dẫn trứng và trực tràng

Phẫu thuật là một trong những phương pháp điều trị ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu.
  1. Xạ trị

Xạ trị có thể được sử dụng riêng hoặc kết hợp với phẫu thuật trong giai đoạn đầu ung thư cổ tử cung. Nó cũng có thể sử dụng kết hợp với hóa trị để kiểm soát chảy máu và đau đớn. Có 2 loại xạ trị, bao gồm xạ trị bên ngoài và xạ trị nội bộ. Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ thường kết hợp giữa xạ trị bên ngoài và xạ trị nội bộ.

  1. Hóa trị

Hóa trị có thể được kết hợp với xạ trị để chữa bệnh ung thư cổ tử cung, hoặc nó có thể được sử dụng như là một điều trị duy nhất cho ung thư giai đoạn muộn nhằm làm chậm tiến triển bệnh và giảm triệu chứng.

Tiên lượng

Tiên lượng ung thư cổ tử cung phụ thuộc vào kích thước và khối lượng của khối u, giai đoạn bệnh, phân độ của khối u, loại khối u và tình trạng thiếu máu của người bệnh.

Nếu được điều trị, tỷ lệ sống sót ung thư cổ tử cung 5 năm là 92% cho các giai đoạn sớm nhất, từ 80-90% cho ung thư giai đoạn 1, và 50-65% cho giai đoạn 2. Chỉ có 25-35% phụ nữ ở giai đoạn 3 và ít hơn 15% với ung thư cổ tử cung giai đoạn 4 còn sống sau 5 năm.

Tỷ lệ sống sau 5 năm cho từng giai đoạn ung thư cổ tử cung.

Những vấn đề phụ nữ cần nắm được về virus HPV và ung thư cổ tử cung

Tuy HPV gây ra nhiều tác hại nguy hiểm là thế, nhưng trên thực tế nhiều phụ nữ Việt thường ít hiểu biết về virus kể trên cũng như chủ quan với bệnh ung thư cổ tử cung.

  1. HPV lây qua đường nào?

Virus HPV là virus u nhú ở người, lây truyền qua đường tình dục, qua tiếp xúc qua da, âm đạo, dương vật.

HPV chủ yếu lây qua đường quan hệ không lành mạnh.

Vị trí HPV xâm nhập và khu trú đầu tiên là vùng thượng bì, chủ yếu ở lớp biểu mô da và niêm mạc nhất là những vùng niêm mạc ẩm ướt, nhầy. Tỷ lệ lây truyền HPV giữa nam và nữ qua giao hợp thay đổi từ 5% – 100%, trung bình khoảng 40%. Tuy nhiên, HPV rất đề kháng với nhiệt và khi bị làm khô. Do đó, HPV còn có những đường lây truyền không qua tình dục như qua các đồ vật: dụng cụ cắt móng tay – móng chân, kềm bấm sinh thiết, đồ lót… Vì vậy, bao cao su không bảo vệ 100% vì còn tiếp xúc da ở vùng âm hộ, hậu môn. Đặc biệt HPV có thể lây truyền dọc từ mẹ sang con trong lúc sanh gây ra đa bướu gai đường hô hấp.

  1. Đối tượng nào có nguy cơ nhiễm HPV?

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), trên thế giới, ít nhất 50% người trưởng thành nhiễm virus HPV vào bất kỳ thời điểm nào trong đời. Với 90% trường hợp, hệ miễn dịch sẽ tự đào thải HPV trong 1-2 năm. Song nếu cơ thể suy giảm đề kháng, chúng sẽ tấn công và gây bệnh.

Trong 10 năm đầu tiên sau giao hợp, tần suất lưu hành bệnh gần 25% và nguy cơ nhiễm HPV trong suốt cuộc đời có thể lên tới 80%.

Nguy cơ có thể nhiễm HPV trong suốt cuộc đời có thể lên 80%.

HPV chủ yếu lây truyền qua đường tình dục, vì vậy các đối tượng có quan hệ tình dục không an toàn dễ có nguy cơ nhiễm HPV, đặc biệt các đối tượng tiêm chích ma túy có nguy cơ bị nhiễm HPV rất cao.

HPV không chỉ ở phụ nữ mới có, mà thậm chí có cả ở nam giới do lây qua đường quan hệ không lành mạnh. Cũng như ở nữ, nam giới nhiễm các chủng HPV nguy cơ thấp sẽ bị mụn cóc ở bàn tay – bàn chân…, hoặc mồng gà dương vật, hâu môn… Nhiễm HPV nguy cơ cao sẽ có nguy cơ bị ung thư dương vật, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng-thanh quản,…

  1. Các triệu chứng và dấu hiệu khi nhiễm HPV?

Nhiễm HPV nguy cơ thấp gây ra các tổn thương mụn cóc ở bàn tay – bàn chân…, mồng gà vùng hậu môn – sinh dục (hơn 75% bạn tình bị mồng gà khi tiếp xúc). Mồng gà có thể gây ngứa, bỏng rát, chảy máu, đau.

Biểu hiện của người bị nhiễm virus HPV.

Nhiễm HPV nguy cơ cao thường không có biểu hiện lâm sàng rõ ràng, chỉ phát hiện được nhờ vào xét nghiệm tìm HPV.

Thiên An (Tổng hợp)